De Hazelworm terug?

Hazelworm Zwarte Meer

                                                                                  Tekst en foto's Jelle Hofstra

Inleiding

Het is een kleine zestig jaar terug dat ik voor het eerst Hazelwormen op de Lippenhuisterheide zag. Ik zat nog op de lagere school en we gingen met een groepje schoolkinderen naar Beetsterzwaag voor het bijwonen van een demonstratie van de brandweer. De fietstocht ging via de Aldhearrewei - een zandpad met naastgelegen schelpenpaadje - dat dwars door de Lippenhuisterheide loopt. Bij een tussenstop ging ik even een kijkje nemen op de hei bij de voormalige zandafgraving ten westen van het zandpad. Daar stuitte ik op een aantal koperkleurige slangachtige diertjes die bij elkaar lagen. Dat moeten jonge Hazelwormen zijn geweest. Dat was de eerste keer dat ik op de Lippenhuisterheide Hazelwormen zag en tevens ook de laatste keer.

De Hazelworm uit de Groene Long in Gorredijk

Vroegere meldingen

Zeer vroege meldingen van Hazelwormen op de Lippenhuisterheide zijn terug te vinden in de archieven van de Herpetogeografische Dienst. Deze meldingen zijn afkomstig van de heer Stobbe, de vroegere conservator van het toen nog geheten Fries Natuurhistorisch Museum te Leeuwarden.
Blij verrast was ik toen ik tijdens een monitoringsronde in 2011 door iemand werd aangesproken die regelmatig een bezoekje brengt aan de Lippenhuisterheide. Het gesprek ging al gauw over reptielen. Hij wees mij plekken waar hij zo nu en dan Adders, Ringslangen en Levendbarende hagedissen tegenkwam. Ook had hij er kort geleden een Hazelworm gevonden. Normaliter had ik aan een dergelijk verhaal getwijfeld, maar de man bleek geen leek op reptielengebied.

Opnieuw meldingen

Enkele weken daarna kreeg ik een melding van John Helmes uit Sneek. John geeft regelmatig zijn gegevens aan mij door van door hem gevonden reptielen. Hij had op 20 mei 2011 een Hazelworm gevonden op de Lippenhuisterheide. Een derde bevestiging kwam een poosje later via een mail bij mij van de beheerder van de Lippenhuisterheide, graaf de Marchant et ‘d Ansembourg uit Beetsterzwaag, die behalve Adders, Ringslangen en Levendbarende hagedissen dat jaar ook een Hazelworm vermeldde. Het is dan ook zeer verheugend dat de Hazelworm schijnbaar terug is op de Lippenhuisterheide. En dat alles op drie verschillende plekken.

Hazelworm Zwarte Meer Foto: Daniek Bosloper

Veel overbruggen

Hazelwormen brengen veel tijd onder de grond door. Behalve zwangere vrouwtjes ziet men de Hazelworm zelden in de zon liggen. De dieren zoeken liever beschutting onder de door de zon opgewarmde vegetatie. Door deze verborgen levenswijze worden Hazelwormen niet zo vaak gezien en juist dit gedrag maakt het zo moeilijk het dier op te sporen. Veel meldingen zijn dan ook ‘toevallige‘ vondsten. Of het dier is door zijn verborgen levenswijze al die jaren over het hoofd gezien, of het dier is gemigreerd vanuit de anderhalve kilometer noordelijk gelegen natuurgebieden het Alpher- en het Hemrikkerveld. Het Hemrikkerveld omvat het Witte- en het Zwarte Meer. Vooral het Witte- en het Zwarte Meer zijn zeer interessante gebieden voor de herpetofauna. Adder, Ringslang en Levendbarende hagedis kunnen hier worden gevonden, evenals de Heikikker. Hier worden zo nu en dan ook Hazelwormen gesignaleerd.

 
De pas geboren Hazelworm Foto: John Helmu

Meer meldingen uit de buurt

Uit de nabije omgeving zijn ooit meerdere meldingen binnen gekomen. In de negentiger jaren werd een Hazelworm gezien nabij de brug Hemrikkerpad/Alddjip door Tjeerd Geertsma, Johan Post en Grietje Visser. In dezelfde periode werd in het park rondom het gebouw van It Fryske Gea in Olterterp een Hazelworm gevonden. In 1996 vond de toen 7-jarige Arjen Geertsma uit Terwispel tijdens een boswandeling met zijn ouders in Lippenhuizen een Hazelworm. Gerrit Tuinstra vond in het jaar 2000 een Hazelworm nabij het Zwarte Meer. In 2005 werd een dode Hazelworm gevonden bij het Witte Meer door Harm Posthumus. In datzelfde jaar werd wel een heel merkwaardige vondst gedaan in het park De Wiken, beter bekend als De Groene Long, in Gorredijk. Spelende kinderen liepen rond met emmertje waarin ze een nabij de Skatebaan gevonden ‘slang‘ hadden zitten. Het bleek om een Hazelworm te gaan. Het dier moet een flinke trektocht hebben ondernomen, aangezien het dichtstbijzijnde stukje natuur ruim twee kilometer daar vandaan ligt, het gebied waar Arjen Geertsma zijn Hazelworm vond. Ikzelf vond in 2009 een Hazelworm in het Zwarte Meer. Johan Helmus vond in 2011 een dode Hazelworm nabij het Zwarte Meer en twee levende waaronder een pas geboren diertje niet langer dan 5-6 cm.

De meldingen die een aantal jaren regelmatig bij mij binnen kwamen dat er meerdere keren een Hazelworm was gezien aan de Zandlaan te Beetsterzwaag, betroffen - zoals later zou blijken - in alle gevallen jonge Ringslangen.

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.

Marion van Hees | Antwoord 22.04.2019 21.54

20 april 2019 is een Hazelworm waargenomen in Hoofddorp Noord Holland. Er is een filmpje beschikbaar. Vriendelijke groet Marion van Hees.

Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

06.08 | 18:54

Vandaag een prachtige ringslang bij mij in de tuin. Een lekkere kikker uit de vijver werd opgepeuzeld. Een geluk dat een buurvrouw het geheel gefilm heeft.

...
14.07 | 22:49

In onze vijver in de duinen bij Valckenisse heb ik een blauw-groene kikker waargenomen.
Hij is groter dan de groene soort en rustiger.
Zit er al een paar weken

...
22.04 | 21:54

20 april 2019 is een Hazelworm waargenomen in Hoofddorp Noord Holland. Er is een filmpje beschikbaar. Vriendelijke groet Marion van Hees.

...
10.07 | 10:24

Dag Pieter je kunt mij altijd mailen: jelhofstr@ziggo.nl

...
Je vindt deze pagina leuk
Hallo!
Probeer uw eigen website te maken, net als ik! Het is makkelijk en u kunt het gratis proberen
ADVERTENTIE