De Kelderhagedis

Boven : waterfase Kleine Watersalamander (mannetje) Onder: landfase Kleine Watersalamander

                                                                                                                            Tekst en foto Jelle Hofstra

De Kelderhagedis

 

Regelmatig krijg ik meldingen binnen van mensen die 'kelderhagedissen' in hun huis hebben zitten. Het gaat dan echter steeds om salamanders. Qua bouw - vooral bij de landfase van de salamander - lijken beide soorten inderdaad veel op elkaar. Toch zijn hagedissen en salamanders twee totaal verschillende diergroepen. Zelfs de grote systematicus, de Zweed Carl von Linne (Linnaeus) sloeg de plank volkomen mis toen hij zijn 'Systema Natura' in 1735 het licht deed zien en daarin de twee diergroepen beiden als reptielen opnam. Bijna 200 jaar geleden werd het pas duidelijk dat dit twee totaal verschillende diergroepen waren. Echter nog steeds omvat de studie van de herpetologen (kenners van 'kruipende' dieren) beide diergroepen: amfibieen en reptielen.
In tegenstelling tot reptielen (hagedissen, slangen, schildpadden en krokodillen) hebben amfibieen (kikkers, padden en salamanders) geen geschubde huid. De huid van amfibieen is daarentegen zacht en vochtig en biedt maar een geringe bescherming tegen uitdroging. Daarom leven ze in het grensgebied tussen water en land of in een omgeving waar ze door dauw en de vochtigheid van de grond voor uitdroging worden behoed. De met schubben bedekte huid van reptielen is waterdicht en het dier wordt daardoor uitstekend tegen uitdrogen beschermd. Een ander verschil tussen beide diergroepen is dat een amfibie bij de voortplanting afhankelijk is van water, een enkele uitzonderling daar gelaten. In het water worden eitjes afgezet, die via een larvaal stadium metamorfoseren tot kikker, pad of salamander. Reptielen hebben geen water nodig om zich voort te planten. Ze leggen eieren op het droge of werpen levende jongen. Zowel de uiteindelijk uit het ei kruipende jongen als de geworpen jongen ondergaan geen metamorfose, maar zijn - hoewel kleiner - het evenbeeld van hun ouders. Bovendien prefereren beide diergroepen een geheel uiteenlopende biotoop. Zoekt een salamander een koele, donkere en vochtige plek op, de hagedis houdt daarentegen van een lichte, warme plek waar het dier naar hartelust kan zonnen.
De meeste verwarring tussen salamander en hagedis treedt op bij de landfase van de salamander. Immers in de voortplantingstijd zitten salamanders in het water en vertonen vooral de mannetjes fraaie versiersels zoals staart- en rugkammen (bruiloftskleed). Ook de kleur wordt dan veel levendiger. De meeste mensen herkennen het dier dan ook als salamander. Na de voortplantingstijd verdwijnen deze kenmerken weer geleidelijk aan en gaan de dieren uiteindelijk het land op om te overwinteren. Misschien ook in uw kelder of schuurtje. En dan wordt determinatie iets moeilijker. Tot nu toe tenminste.

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

06.08 | 18:54

Vandaag een prachtige ringslang bij mij in de tuin. Een lekkere kikker uit de vijver werd opgepeuzeld. Een geluk dat een buurvrouw het geheel gefilm heeft.

...
14.07 | 22:49

In onze vijver in de duinen bij Valckenisse heb ik een blauw-groene kikker waargenomen.
Hij is groter dan de groene soort en rustiger.
Zit er al een paar weken

...
22.04 | 21:54

20 april 2019 is een Hazelworm waargenomen in Hoofddorp Noord Holland. Er is een filmpje beschikbaar. Vriendelijke groet Marion van Hees.

...
10.07 | 10:24

Dag Pieter je kunt mij altijd mailen: jelhofstr@ziggo.nl

...
Je vindt deze pagina leuk
Hallo!
Probeer uw eigen website te maken, net als ik! Het is makkelijk en u kunt het gratis proberen
ADVERTENTIE