De Vuursalamander

De Vuursalamander wordt momenteel ernstig bedreigd

                                                                                                                             Tekst en foto Jelle Hofstra

De Vuursalamander

 

Vele oudere mensen zullen zich hem nog kunnen herinneren: de Salamander. In tal van huizen heeft hij gestaan en generaties lang hebben de gezinsleden zich aan zijn warmte gekoesterd.
De naam Salamander behoorde toe aan een toentertijd erg populaire kachel. Deze salamander was eigenlijk een 'alleseter', een allesbrander dus. Men stopte hem dan ook met alles vol: hout, cokes, briketten, nootjes, ja zelfs met oude schoenen. Slechts weinigen zullen hebben geweten hoe deze kachel eigenlijk aan zijn merkwaardige naam kwam.
Vermoedelijk is de naam ontleend aan een amfibie en wel aan de Vuursalamander. De Vuursalamander is een landsalamander die bij ons ook nog zeer schaars voorkomt in het zuiden van het land. Het dier heeft echter niets met vuur te maken. Het ongeveer 20 centimeter lange dier is fraai getekend, met gele tot oranje waarschuwingsvlekken op een gladde, zwarte ondergrond. De waarschuwingsvlekken duiden er op dat het dier giftig en dus oneetbaar is. Deze signalen zijn heel doeltreffend, want steeds weer zie je dat roofdieren bontgekleurde prooidieren laten lopen. Felle kleuren dienen in het algemeen als waarschuwingsymbool. Een dier dat over een of ander speciaal wapen beschikt - zoals een vieze smaak, giftige klieren of een steekmechanisme (bijv. wespen) - kan dat met kleur aangeven. Dit soort kleurpatronen heet met een moeilijk woord 'aposematiek' of verdwijnkleuren.
In vroegere tijden, toen men salamanders nog voor reptielen aanzag, dacht men dat het dier was ontstaan uit hitte, leefde in de vlammen en zich voedde met vuur. Omdat ze zagen dat elk ander element, de lucht, de aarde en het water bewoond waren, zetten ze hun fantasie aan het werk om een bewoner van het vuur te vinden (of te maken). De misvatting dat het dier ongevoelig zou zijn voor vuur, heeft er toe geleid dat veel van deze arme dieren in vroeger tijden zijn verbrand. Wanneer het dier in het vuur werd gegooid, barstte door de hitte de huid open en verloor het dier zijn lichaamssappen. In sommige oude boeken staat zelfs te lezen dat het dier op deze manier probeerde om de vlammen te doven.
De uiteindelijke oorzaak van het misverstand dat de dieren uit vuur ontstonden, lag vermoedelijk in het feit dat de salamanders tussen het te stoken hout waren gekropen om te overwinteren.

Ernstig bedreigd
De Vuursalamander wordt in ons land momenteel ernstig bedreigd. Het belangrijkste kerngebied van de Vuursalamander is het Bunderbos in Zuid-Limburg. De Zuid-Limburgse populatie Vuursalamanders was jarenlang stabiel, maar sinds 2008 werden plotseling dode Vuursalamanders gezien. Dit ging gepaard met het waarnemen van verontrustend weinig dieren sinds 2010. De Stichting Reptielen en Amfibieën en Vissen Onderzoek (RAVON) vreest voor het voortbestaan van de soort, en is samen met verschillende partners gestart met het actieplan SOS Vuursalamander. Werden er in 2007 nog 143 dieren aangetroffen, in 2012 werden er slechts 25 exemplaren gevonden. Deze dieren zitten nu in terraria van de universiteit van Gent. Als de oorzaak van de dramatische achteruitgang eenmaal wordt gevonden wil men met de dieren gaan kweken om ze later ter plekke weer uit te zetten.

 

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

06.08 | 18:54

Vandaag een prachtige ringslang bij mij in de tuin. Een lekkere kikker uit de vijver werd opgepeuzeld. Een geluk dat een buurvrouw het geheel gefilm heeft.

...
14.07 | 22:49

In onze vijver in de duinen bij Valckenisse heb ik een blauw-groene kikker waargenomen.
Hij is groter dan de groene soort en rustiger.
Zit er al een paar weken

...
22.04 | 21:54

20 april 2019 is een Hazelworm waargenomen in Hoofddorp Noord Holland. Er is een filmpje beschikbaar. Vriendelijke groet Marion van Hees.

...
10.07 | 10:24

Dag Pieter je kunt mij altijd mailen: jelhofstr@ziggo.nl

...
Je vindt deze pagina leuk
Hallo!
Probeer uw eigen website te maken, net als ik! Het is makkelijk en u kunt het gratis proberen
ADVERTENTIE